Vergeven of accepteren, de weg naar heling en vrijheid
Een inkijkje in mijn praktijk
Ik had laatst een paar dagen vrij en had dus tijd om lekker te lezen. Ik las in het boek van Esther Perel “Liefde in verhouding” over vergeving na een liefdesaffaire die een huwelijk heeft doen stranden. En dat inspireerde mij weer om deze blog te schrijven.
In therapiesessies komt het regelmatig voor dat er veel woede en wrok bestaat naar mensen die mijn client iets ergs hebben aangedaan. Dingen die schadelijk waren en niet hadden mogen gebeuren. Altijd komt dan ergens ter sprake hoe je los kunt komen van die, voor de client schadelijke, woede.
We hebben het dan over de helende werking van vergeving.
Dat is, begrijpelijk, niet per se gelijk een makkelijk concept voor iedereen en daar nemen we de tijd voor die nodig is.
De onlangs overleden Edith Eger zegt het mooi dat de daad van vergeven niet op de dader is gericht maar juist op jezelf.
En Lewis B. Smedes schreef daarover:
“Vergeven is het vrijlaten van een gevangene en ontdekken dat jezelf de gevangene was.”
Als die ruimte ontstaat om door vergeving los te kunnen laten kan iemand weer groeien en vrijheid ervaren.
Is vergeving dan makkelijk?
Zoals ik hierboven al aangaf is dat het niet per se makkelijk is, in ieder geval niet voor iedereen.
Wat ik nog niet heb verteld is hóe je dat dan praktisch aanpakt, want dat is precies waar de meeste mensen vastlopen.
Ik maak soms mee dat een client tegen me zegt dat hij, bijvoorbeeld, zijn vader heeft vergeven maar als we er dan even bij stil staan de client dan merkt dat de woede en wrok gewoon nog in zijn lichaam gevoeld worden.
Dus zeggen dat je vergeeft of écht vergeven zodat je het ook voelt is een groot verschil.
Je kunt namelijk wel honderd keer tegen jezelf zeggen dat je het vergeven hebt, maar zolang het alleen in je hoofd gebeurt verandert er vaak weinig. Dat is ook logisch. Oude woede en wrok zitten zelden netjes in je rationele bewuste gedachten opgeborgen. Het wordt vaak onbewust getriggerd en dan voel je het weer in je lichaam.
En juist daarom helpt het om er iets mee te doen wat verder gaat dan denken alleen, een actie.
Rituelen kunnen helpen
Een ritueel is bijvoorbeeld wat ik bedoel met een actie. Iets waarbij je niet alleen begrijpt dat je loslaat maar het ook echt ervaart.
Voor sommige mensen begint dat met het schrijven van een brief aan degene die hen pijn heeft gedaan. Een brief die je nooit verstuurt, juist omdat hij niet voor de ander bedoeld is maar voor jezelf.
Je schrijft alles op wat er nooit gezegd is en wat je kwijt wil en dat mag ongenuanceerd zijn, zonder jezelf te censureren. En als alles eruit is, geef je dat bijvoorbeeld een afsluiting die je kunt voelen.
Sommige mensen verbranden die brief en kijken hoe de woorden letterlijk in rook opgaan. Anderen begraven hem ergens, als een manier om iets symbolisch achter zich te laten.
Het gaat niet om de brief of het vuur of de aarde op zich. Het gaat erom dat je lijf een moment krijgt waarop het kan voelen dat er iets is afgesloten en dat het oude niet meer mee hoeft.
Een gevoel van opluchting en vrijheid.
Dat klinkt misschien eenvoudig, en in zekere zin is het dat ook, maar onderschat niet wat het in beweging kan zetten.
En het maakt niet uit welk ritueel je doet of maakt als het maar jouw ritueel is wat helemaal bij jou past, bij je eigen spiritualiteit en je eigen identiteit.
Je kunt een ballon met een boodschap op laten stijgen in de lucht,
je kunt een kaars branden terwijl je wat uitspreekt,
je kunt ook veilig en met begeleiding in hypnose vergeven,
of met andere krachtige methodes.
Misschien lees je deze blog nu en realiseer je je dat je ergens in vastzit en maar niet loskomt van iets van vroeger, dan is dit misschien een eerste stapje dat je gewoon eens kunt doen. Helemaal voor jezelf, in je eigen tempo en op jouw manier.
Wat als je niet kúnt vergeven?
Accepteren is net zo sterk als vergeven
Wat goed is om te weten is dat accepteren minimaal net zo sterk is als vergeven. Een inkijkje.
Hierboven schreef ik over vergeving en over de helende werking ervan. Ik zei ook dat vergeven niet makkelijk is en soms gewoon niet passend voor iemand. Vergeven is lang niet voor iedereen de weg.
Soms is wat iemand is aangedaan zo ingrijpend dat het woord vergeven voor diegene gewoon niet past. Het voelt dan niet als bevrijding maar eerder als verraad aan jezelf. En dat begrijp ik.
Sommige dingen hadden gewoonweg nooit mógen gebeuren.
Seksueel geweld, of ander geweld waar iemand part noch deel aan had.
Of jarenlang gepest worden om wie je bent tot je jezelf met andere ogen ging zien.
Maar ik merk in mijn praktijk ook dat het lang niet altijd gaat om iets wat, van buitenaf, groot of zichtbaar is.
Soms is het een moeder die telkens weer zei dat ze wou dat je nooit geboren was.
Of een vader die er nooit was op de momenten dat het er echt toe deed.
Of opmerkingen van je partner die zo vaak terugkwamen dat je ze op een dag zelf bent gaan geloven.
Ik zeg dit even expliciet omdat ik ook veel mensen tegenkom die denken dat hun pijn niet meetelt. Dat het niet erg genoeg was. Dat ze bijvoorbeeld zeggen “waar heb ik het eigenlijk over, anderen hebben veel ergere dingen meegemaakt”.
Maar pijn laat zich niet afmeten aan hoe groot het verhaal eromheen is. Ieders pijn is het waard om op te lossen.
Willen begrijpen helpt niet
En juist mensen die gewend zijn om alles te begrijpen en te beredeneren lopen hier vaak op vast. Ze proberen de pijn weg te denken of blijven zoeken naar een verklaring tot het eindelijk een keer zou kloppen. Dit is niet de oplossing maar houdt de pijn in stand.
Accepteren is iets heel anders dan begrijpen waarom iets gebeurde.
Accepteren is niet goedkeuren, het is niet vergeten en het is zeker niet doen alsof er niets gebeurd is.
Het is erkennen dát het gebeurd is.
En dat je het niet meer ongedaan kunt maken, hoe graag je dat ook zou willen.
Het is eigenlijk een vorm van begrip voor jezelf in deze wereld. Het besef dat het leven soms dingen bevat die je niet wilde en die je niet had kunnen voorkomen.
Dat het zeker niet jouw schuld was maar dat het wel is gebeurd. En zolang je blijft vechten tegen het feit dát het gebeurd is, accepteer je het niet en blijven je klachten bestaan.
Op het moment dat je het laat zijn wat het is, ontstaat er ruimte.
Rust en richting om verder te leven zonder dat het verleden steeds weer in het heden je pijn doet. Je krijgt weer regie!
Dat is geen kwestie van even loslaten want het proces heeft de tijd nodig die het nodig heeft. En het is iets wat je niet alleen in je hoofd kunt doen maar ook in je lichaam echt moet voelen.
Misschien heeft deze blog je aan het denken gezet en wil je er eens vrijblijvend over sparren?
Neem dan contact met me op.
Gewoon omdat het soms al helpt om er samen even naar te kijken en het er over te hebben.